Có thể khẳng định chuyện ứng dụng CNTT trong các cơ quan nhà nước nhanh hay chậm, lãng phí hay hiệu quả không phải chỉ dựa vào hệ thống chính sách, con người vẫn là quan trọng nhất.

Trong cuộc trả lời trực tuyến lần thứ 9 của Bộ TT & TT, diễn ra sáng ngày 9/12 do Thứ trưởng Nguyễn Minh Hồng chủ trì, chủ đề được lựa chọn là "ứng dụng CNTT trong hoạt động của cơ quan Nhà nước hướng tới phát triển Chính phủ điện tử". Có thể thấy, nhiều ý kiến của độc giả đã bày tỏ những trăn trở, băn khoăn về khó khăn, trở ngại trong việc đưa ứng dụng CNTT vào trong hoạt động của các cơ quan Nhà nước ở các ngành, các cấp và các địa phương, về tình trạng chủ trương ứng dụng CNTT trong các cơ quan hành chính Nhà nước còn khá "chậm chạp, lúng túng và không đáp ứng được sự kỳ vọng" của những người trong cuộc. Bên cạnh sự nỗ lực của Bộ TT &TT trong việc xây dựng các cơ chế, chính sách ứng dụng CNTT trong các cơ quan Nhà nước, thì phải thẳng thắn nhận định rằng các cấp, các ngành, các tổ chức cũng không thể chỉ dựa vào Bộ TT &TT cũng như trông chờ các cơ chế, chính sách ứng dụng CNTT mà Bộ ban hành là "chìa khóa vạn năng" để mở lối cho ứng dụng CNTT trong các cơ quan Nhà nước. Trên thực tế, đôi khi "chìa khóa vạn năng" này lại rất khó mở những "cánh cửa" khác, do các cơ quan quản lý nhà nước (các bộ, ngành khác) nắm giữ và cai quản.

Đơn cử như tại các tỉnh, thành, Sở TT&TT là cơ quan tham mưu cho lãnh đạo địa phương trong việc xây dựng và triển khai các dự án ứng dụng CNTT trong các cơ quan hành chính nhà nước tại địa phương. Tuy nhiên, việc cơ cấu các dự án như thế nào, phê duyệt phương án tài chính cho từng dự án ra sao lại nằm trong tay các cơ quan quản lý về kế hoạch - đầu tư, tài chính ở địa phương.

Bên cạnh đó, việc triển khai ứng dụng CNTT, theo kinh nghiệm thực tiễn, phải đạt đến một mức chi phí tối thiểu (hay gọi là "ngưỡng" đầu tư) thì dự án mới phát huy được hiệu quả. Tuy nhiên, không phải lúc nào các dự án cũng được đầu tư đến ngưỡng đó. Sự đầu tư dàn trải theo kiểu "dàn hàng ngang mà tiến" cho các dự án CNTT đã để lại rất nhiều bài học trong quá khứ.

Một kinh nghiệm thực tế nữa là, tại những địa phương, những cơ quan Nhà nước ứng dụng CNTT có hiệu quả luôn có vai trò của những nhà lãnh đạo tâm huyết, say mê với ứng dụng CNTT. Có thể họ không phải là những chuyên gia CNTT, nhưng chính sự hiểu biết của họ về vai trò và tầm quan trọng của ứng dụng CNTT, cũng như sự tâm huyết của họ với ứng dụng CNTT trong chính các cơ quan, tổ chức đó đã tạo nên một phong trào ứng dụng CNTT và lôi cuốn cán bộ, công chức theo phong trào đó. Hơn ai hết, cũng chính những nhà lãnh đạo này hiểu đâu là "ngưỡng" đầu tư cho các dự án CNTT và bảo vệ được trước các cơ quan cấp ngân sách về ngưỡng đầu tư đó, để các dự án CNTT thực sự phát huy được hiệu quả.

Như vậy, có thể khẳng định rằng chuyện ứng dụng CNTT trong các cơ quan nhà nước nhanh chóng hay chậm chạp, lãng phí hay hiệu quả hiện nay không phải tất cả đều chỉ dựa vào hệ thống các văn bản, chính sách, cơ chế. Yếu tố quan trọng nhất vẫn là con người, "cán bộ nào phong trào ấy". Nếu ở một cơ quan có nhà lãnh đạo thực sự hiểu về vai trò của CNTT, say mê đưa ứng dụng CNTT vào hoạt động điều hành, tác nghiệp và cung cấp dịch vụ công, cùng khả năng lôi cuốn quần chúng theo phong trào ứng dụng CNTT thì nhất định ứng dụng CNTT ở cơ quan, tổ chức đó sẽ hiệu quả. Bằng không, dẫu có đầy đủ cơ chế, chính sách thúc đẩy ứng dụng CNTT thì hiệu quả ứng dụng CNTT vẫn sẽ ở mức "hạn chế".